🔊 Sesli dinle

Şiir, yalnızca estetik bir söz sanatı değil; toplumun görünmeyen ihtiyaçlarını, bireyin özgürlük arayışını ve direniş ruhunu sanatsal bir dille ifade eden evrensel bir ses olarak karşımıza çıkıyor.

Hüseyin DUYGU
huseyin.duygu@haber.dk

Yıllardır, tamı tamına 32 yıldır Danca-Türkçe şiir etkinlikleri düzenliyorum. Danimarka’da Kopenhag başta olmak üzere çeşitli kentlerde Danimarkalı ve Türk şiir severleri tanınmış şairle, iyi şiirlerle buluşturdum. Benzeri etkinlikleri gene Danca ve Türkçe dilinde İstanbul başta olmak üzere yine tanınmış şairlerle Türkiye’nin çeşitli kentlerinde gerçekleştirdik.

Kimler katılmadı ki bu etkinliklere! Kimilerini de evimde konuk ettim!

Dursun Akçam, Osman Bolulu, Kemal Özer, Ataol Behramoğlu, Ahmet Telli, Sezai Sarıoğlu, Kadir Bilgin, Gülsüm Cengiz gibi şairlerimiz şiirlerini Danimarkalı şairlerle birlikte okudular.

Fuat Talay, Şenol Morgül, Yüksel Işık, Cengiz Kahraman etkinliklerimize sazı ve sözüyle katkı yaptılar.

Aziz Nesin, Orhan Pamuk, Erdal Atabek gibi yazarlarımızla Kopenhag’da edebiyat üstüne sohbet ettik.

Danimarka Yazarlar Sendikası eski başkanı Peter Poulsen, Nazım Hikmet’i üç kitapla Danca diline çeviren Erik Stinus, şiirleri ülkemizde iki kitap olarak yayınlanan Danimarka 2024 Edebiyat ödülü sahibi Niels Hav ve çok sayıda Danimarkalı şairi Türkiye’deki etkinliklerde ağırladık.

Hiç şiir yazmadığım halde Dancadan Türkçeye, Türkçeden Danyacaya yüzlerce şiir çevirdim. Azerbaycan şairi Selim Babullaoğlu’nun şiirlerinden bir bölümünü Dancaya çevirdim, bu yıl Kopenhag’da kitap olarak yayınlandı. Salim Babullaoğlu ile 12 Danimarkalı şairi Azerbaycan diline birlikte çevirdik ve gene bu yıl Bakü’de kitap olarak yayınlandı…

Peki bence şiir nedir.

Şiirin kısa tanımı genellikle şöyledir: Şiirler birer söz sanatıdır. Şiirler, bir duyguyu, bir tavrı ya da bir öyküyü aktarmak için öncelikle estetik tercihlere dayalı olarak bir araya getirilen sözcüklerdir. Kısa dizelerden oluşan edebi bir metnin, sanatsal bir şekilde yazılması…

Bana göre şiir toplumun görünmeyen güncel gereksinimlerini, sorunlarını, duygularını, düşüncelerini sanatsal bir anlatımla dile getirirken şiir sistemi sorgular. Doğadan ve yaşamdan söz eder. Aydınlanmaya karşı olanları rahatsız eder. İnsanlığın güzel geleceğini savunan değişimden yanadır. Şiir aklın gözbebeklerinden oluşan sevgidir. Toplumun ve bireyin özgürlüğünden yanadır. Şiir bir çeşit direniştir.

Aşağıdaki şiir benim şiir anlayışıma bir örnektir!

Şiir

Şiir üstüne önderlik etmeye gerek yok:

Tutuklandılar!

Şiir emir almayı reddeder.

Şiir, tecrit hücresinde pek iyi gelişmez.

Şiir varoşlarda dolaşır,

başkalarının çöplerini karıştırır,

silahla dolaşır.

 

Şiir hukuka ve mahkemelere güvenmez,

ama daha yüksek bir ahlaka sıkı sıkıya güvenir.

Şiir, rastgele yoldan geçen biriyle tartışır:

yönetici ofisine girip

utanç verici suçlamalarla;

saygısızlar ve kötü kokuyorsunuz der.

 

Şiir bir fırtınadan sonra sıraya girmek ister.

Şiir geceyi vahşi bir coşkuyla

Yalnız başına geçirir.

Şiir havaalanlarında

ve aşırı kalabalık feribotlarda dolaşır.

Şiir oldukça politiktir,

ancak siyasetten nefret eder.

Şiir ağzını çok ender durumlarda açan,

bir şikayetçidir.

 

Şiir eğlenceyi bozar.

Şiir ceketini alıp çıkabilir.

Sinirlilik şiirin bir parçasıdır.

 

Türkçesi: Hüseyin Duygu

© Niels Hav, Danimarka