🔊 Sesli dinle

Tuğçe Isıyel, “Parçalı Bulutlu” adlı deneme kitabında doğayı, yalnızlığı, göçü ve insanın iç dünyasını Bozcaada’nın rüzgârı eşliğinde anlatırken, okuru hem kendi geçmişiyle hem de yaşamın kırılganlığıyla yüzleştiriyor.

Hasan AKARSU
hasan@haber.dk

Psikolog, psikoterapist ve yazar Tuğçe Isıyel, 1986 İstanbul doğumludur. Deneme, eleştiri yazıları ve birçok kitabı olan yazar, “Parçalı Bulutlu” adlı deneme yapıtıyla 2023’te Vedat Günyol Jüri Özel Ödülü’nü kazanır. İçinde yirmi denemenin bulunduğu yapıtta çeşitli konulara değinerek ilgi çeker. Bozcaada’da yaşamanın kaygılarını, zevkli yanlarını, yalnızlığı, Ada’ya geliş gidişlerin zorluğunu, sığınma duygusunu, lodos ve poyrazla yaşamayı anlatırken “Bu kitabın içinde hava var, su var, toprak var” der. “Bir Adanın Kışını Susmak”, geçmişi anımsamak, aylı gecelerde balıkçıların kalamara çıktığını gözlemek, bağbozumu şenliklerine katılmak heyecan verir. Yeni olana alışmanın, şarap yapmayı izlemenin, ay karanlığında dolaşmanın tadını duyumsatır yazar. İnsanın, geleceğini içinde taşıdığını vurgular. Yazın sonu, mevsim dönüşüdür, şarap zamanıdır, kış hazırlığı yapılır. Bağ evlerinin güzelliğini, üzümün iki kez doğduğunu belirtir. Adada yaşayıp bahçelere özenmemek olmaz. Başkasının bahçesinde çiçek yetiştirmeye tanıklık ederken bahçeden yaşam fışkırdığını da gözler. Doğanın insanı sakinleştirdiğini belirtirken Antik Yunan’da felsefenin açık havada yapıldığını da anımsatır. Çocukluğunun Ankara bahçesini sever ve bahçenin ölümle, yaşamla somut bir bağlantısı olduğunu belirtir.

Yazar, sabah ışığının insanı uyutmadığını söylerken bağ bakımının ayrıntılarına, üzüm, incir, zeytin ve narın kutsallığına da değinir. Bağda sabrı öğrenir insan. Babaanne ve dedenin eski fotoğrafı yazarı şimdiki an’a yabancılaştırır. Geçmişin, şimdinin mayası olduğunu belirtirken doğayla ilgili önemli yorumlar yapar. İnsanın, eşyanın, zamanla yıprandığı gerçeğini vurgular. Harita bilgisine ilgi duyan yazar, adalara meraklı olduğunu gösterir. Akdeniz’in tüm kıtaların buluşma noktası olduğunu söyler. “Ada ruh hali, düşünme hali”dir. Adada yaşamanın biraz da ölmek olduğunu belirtir. “Adalara gidilmez, Adalara dönülür” der (s.59). Yazara göre göçler, sıla özlemidir. Göçmenlikte hep eksik kalış vardır. Okuduğumuz kitapların bizi ele verdiğini, insanın en çok kendinden göç ettiğini söyler. İnsanın iç dünyasının eşyalarla kurduğu ilişkiyle belirlendiğini, eşyanın insana tanıklık ettiğini vurgular.

İnsan, kocaman bir gökyüzü

Yazar, kitaplık mimarisini düşünürken, kitabın süs eşyası olarak konmasını kınar. Kitap okunurken çizilen yerlerin başka bir okuyucuyu nasıl etkileyeceğine değinir. Deneme yazılarında yazının nereye evrileceğinin bilinmediğini söyler. Kitapların özgürlük ve tutsaklık verdiğini vurgular. Yaptığı gezilerde, Nepal yolculuğunu anlatırken, gezinin insanın içsel eksikliğini tamamladığını, gezgin olmanın önemli olduğunu belirtir. Bir yıl önce gezdiği kentin savaşla yerle bir edilmesinden sonra savaşın, insanları ve öykülerini de yerinden ettiğini anımsatır. Bir çiçeğin “çıt” diyen açılma sesinden hareketle insanın da “çıt” açılma sesinin, kırılma an’ının olduğunu belirtir. Ona göre “ateş” Simurg’dur, ateş eğiticidir. İlkel topluluklar bile ağaca saygı duyarken bugün ağaçları kesilen köylülerin direnişleri umut verir. Zeytin ağacını çocuğu gibi gören insanlar oldukça yaşam güzeldir. Yazar, doğayı çok iyi gözetler, inceler, doğadaki dengenin bozulmaması gerektiğini belirtir. Işığa tutkundur ve ışık varsa renk, gölge ve şenlik olacağını söyler. “Parçalı Bulutlu” gökyüzünün, havanın bizi güneşin yakıcılığından koruduğunu belirtirken insanın da bulutlu ve güneşli halleri olduğunu vurgular: “İnsan hem parçalı, hem bulutlu. Çünkü insan, ancak gökyüzünün altında insan. Hem de insan, kocaman bir gökyüzü” der (s.148).

Yazar Tuğçe Isıyel, “Parçalı Bulutlu” adlı deneme yapıtında, doğaya, insana, fotoğraflara, haritalara, kitaplara, ateşe, ağaçlara, kısaca her şeye bakar ve görüşlerini içtenlikle yansıtır.