🔊 Sesli dinle

Seçimlerin üzerinden 45 gün geçti, hükümet hâlâ kurulamadı. Kilit isim haline gelen Lars Lökke Rasmussen yön değiştirince gözler şimdi Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen’e çevrildi.

Cengiz KAHRAMAN
cengiz.kahraman@haber.dk

KOPENHAG — Danimarka’da 24 Mart seçimlerinin ardından başlayan hükümet krizi giderek daha karmaşık bir hal alıyor. Seçimlerin üzerinden 45 gün geçmesine rağmen mevcut başbakan Mette Frederiksen liderliğindeki Sosyal Demokratlar yeni hükümeti kurmayı başaramadı.

Sürecin merkezindeki isim ise bir kez daha eski başbakan ve mevcut Dışişleri Bakanı Lars Lökke Rasmussen oldu.

Rasmussen’in liderliğini yaptığı Moderaterne (Ilımlılar) Partisi, seçimlerden sonra Danimarka siyasetinin kilit gücü haline geldi. Ne sağ blok ne de sol blok tek başına çoğunluk sağlayamadığı için, hükümetin hangi siyasi eksende kurulacağını belirleme gücü büyük ölçüde Rasmussen’in eline geçti.

Danimarka siyasetinde “mavi blok” olarak adlandırılan sağ partiler ile “kızıl blok” olarak bilinen sol partiler arasında denge kuran Moderaterne, şu anda hükümet denklemindeki en kritik aktör olarak görülüyor.

Rasmussen uç partilere kapıyı kapattı

Lars Lökke Rasmussen’in en dikkat çeken siyasi çizgisi ise hem sağ bloktaki aşırı sağ partilere hem de sol bloktaki en sert sol partilere mesafeli durması oldu.

Rasmussen, kurulacak yeni hükümette uç partilerin etkili olmasını istemediğini açık şekilde ortaya koyarken, merkez siyaseti esas alan daha geniş tabanlı bir hükümet modeli üzerinde duruyor.

Bu nedenle Danimarka’daki siyasi kriz artık yalnızca “kimin başbakan olacağı” tartışması olmaktan çıkmış durumda. Asıl mücadele, ülkenin önümüzdeki dönemde hangi siyasi eksende yönetileceği sorusuna dönüşmüş durumda.

Frederiksen-Lökke görüşmeleri çöktü

Haftalardır devam eden görüşmelerde en kritik süreç, Mette Frederiksen ile Lars Lökke Rasmussen arasında yürütülen temaslardı. Ancak bu görüşmelerden sonuç çıkmadı.

Frederiksen sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, hükümet görüşmelerinin sona erdiğini “Ne yazık ki” sözleriyle duyurdu.

Bunun ardından Lars Lökke Rasmussen yön değiştirerek hükümet kurma görevinin müzakereci olarak Troels Lund Poulsen’e verilmesini istedi.

Troels Lund Poulsen, Liberal Parti Venstre’nin lideri ve aynı zamanda Danimarka’nın mevcut Savunma Bakanı olarak görev yapıyor.

Kraliyet Sarayı’nda partilerle yapılan görüşmeler sonrasında Danimarka Kralı, yeni hükümet müzakerelerini yürütme görevini resmen Poulsen’e verdi.

Poulsen hükümeti kurabilir mi?

Ancak Kopenhag’daki siyasi kulislerde Troels Lund Poulsen’in hükümeti kurma ihtimalinin oldukça düşük olduğu konuşuluyor.

Birçok siyasi analist, Danimarka parlamentosundaki parçalı yapının ve bloklar arasındaki derin görüş ayrılıklarının Poulsen’in önünü zorlaştıracağını düşünüyor.

Uzmanlara göre Poulsen’in görevi, yeni hükümeti gerçekten kurmaktan çok, partiler arasındaki olası uzlaşma seçeneklerini yeniden test etmek olabilir.

Çünkü Venstre liderinin önünde ciddi bir matematik problemi bulunuyor:

Sağ blok tek başına yeterli çoğunluğa sahip değil.

Moderaterne desteği olmadan istikrarlı hükümet kurmak zor görünüyor.

Rasmussen ise aşırı sağ partilerin hükümette yer almasına sıcak bakmıyor.

Sol blokla kurulacak geniş tabanlı bir modelde ise siyasi tavizler büyüyor.

Bu tablo nedeniyle Danimarka’da birçok yorumcu, ülkenin yeniden Frederiksen merkezli bir uzlaşma hükümetine dönebileceğini düşünüyor.

Başbakan değişebilir mi?

Lars Lökke Rasmussen’in yaptığı açıklamalar ise siyasi belirsizliği daha da artırdı.

Rasmussen, başbakanın yine Mette Frederiksen olabileceğini tamamen dışlamadıklarını söyledi. Ancak aynı açıklamada “Başka bir isim de olabilir” diyerek yeni senaryolara da kapıyı açık bıraktı.

Bu ifade, Danimarka siyasetinde Frederiksen sonrası olası başbakan adaylarının da artık ciddi biçimde konuşulmaya başlandığı şeklinde yorumlandı.

Danimarka yeni bir siyasi döneme mi giriyor?

Son gelişmeler, Danimarka’da geleneksel sağ-sol blok siyasetinin çözülmeye başladığı yorumlarını da beraberinde getirdi.

Özellikle merkez siyaseti güçlendirmeye çalışan Moderaterne’nin yükselişi, ülkedeki klasik blok düzenini zorluyor.

Göç politikası, savunma harcamaları, NATO içindeki rol, enerji krizi ve ekonomik baskılar gibi başlıklarda partiler arasındaki farklılıklar ise hükümet pazarlıklarını daha da zorlaştırıyor.

Şimdilik net olan tek şey, Danimarka’da hükümet hâlâ kurulamadı ve siyasi belirsizlik devam ediyor. Gözler şimdi Troels Lund Poulsen’in başlatacağı yeni müzakere turunda.

Yaklaşık 6 milyon nüfuslu Danimarka’da kayıtlı seçmenler, 24 Mart’ta sandık başına giderek 179 sandalyeli parlamento üyelerini belirlemek üzere oylarını kullanmıştı. Ülkedeki seçime 12 parti katılmış, halk, Grönland ve Faroe Adaları’ndan da 2’şer temsilci seçmişti.