Sesli dinle

Başbakan, Danimarka’nın güneyindeki tartışmalı silah fabrikasına sahip çıktı ve “Avrupa’da barış dönemi bitti” dedi. Rusya’nın barış istemediğini söyleyen Frederiksen, Ukrayna’ya desteğin ne zaman sona ereceğini ise belirsiz bıraktı.

HABER.dk

KOPENHAG – Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Avrupa’da barış döneminin sona erdiğini söyledi ve Danimarkalıları yeni gerçekliğe hazırlanmaya çağırdı.

Avrupa’daki güvenlik dengesine dikkat çeken Frederiksen’e göre Danimarka’nın bu yeni döneme yalnızca dışarıdan silah satın alarak değil, kendi topraklarında savunma üretimini artırarak hazırlanması gerekiyor. Danimarka kamu yayıncısı DR’ye konuşan Frederiksen, ”Danimarka’nın Rusya’ya karşı kendini savunabilmesi için silahı kendi topraklarında daha fazla üretmek zorunda ”dedi.

DR’de yayınlanan ‘Krigens Døgn’ (Savaşın Günü) adlı televizyon programının özel yayınında konuşan Frederiksen, “Barış dönemi güzeldi ve keşke devam etseydi. Ama Rusya barış istemiyor. Artık farklı bir durumdayız. Bunu ruhumuzda, düşünce yapımızda, zihniyetimizde bilmemiz gerekiyor” dedi.

Tartışmalı fabrikaya tam destek

Frederiksen’in gündeme getirdiği somut adım, Güney Jutland’daki Skrydstrup’ta kurulan silah fabrikası. Fabrikayı, Ukraynalı Fire Point şirketi kuruyor. Tesis, Ukrayna’nın savunması için balistik füzelerde kullanılan roket yakıtı üretecek. Bu füzelerin Moskova’yı vurabildiği belirtiliyor.

Frederiksen, “Avrupa’nın gerekli silahlanmayı tamamlaması şart. Bu yüzden daha fazla silah üretmek, hem de kendi topraklarımızda üretmek zorundayız. Ukrayna üretiminin artık Danimarka’da başlamasından memnunum” diye konuştu.

Fabrikanın yeri, bölgede tepkiye yol açtı. Skrydstrup’ta bir hava üssü de bulunuyor ve bölge sakinleri güvenlik kaygılarını dile getirdi. Hükümet geçen yıl bölge halkını bir halk toplantısına davet etmişti ve toplantıda güvenlik endişeleri ağırlıktaydı.

Danimarka makamları, fabrikada güvenlik ve çevre kurallarının uygulanacağını, özellikle patlayıcı maddelerin depolanması ve roket yakıtının taşınması konusunda özel güvenlik şartlarının geçerli olacağını belirtti.

Başbakan bölge halkının kaygılarını anladığını söylese de görüşünün değişmediğini ima etti.

Frederiksen, ”Danimarkalıların güvenliği, silah üretilmediği takdirde çok daha büyük tehlikede olur. Hem şu anda saldırı altındaki ülkeyi hem de ileride saldırıya uğrayabilecek Avrupa’nın diğer bölgelerini savunacak kadar hızlı silahlanmazsak, risk hem Danimarka hem Avrupa açısından çok daha büyük olur. Ukrayna için silah ürettiğimizde, Ukrayna’ya destek verdiğimizde, bunu kendimizi savunmak için yapıyoruz” dedi.

Tehdit değerlendirmesi: Sabotaj ve hibrit saldırılar

Frederiksen’in sözleri, geçen hafta açıklanan yeni tehdit değerlendirmesinin ardından geldi. Savunma İstihbarat Servisi (FE), Polis İstihbarat Servisi (PET) ve Savunma Bakanı Jeppe Bruus, Rusya’nın Batı’ya ve NATO’ya karşı yürüttüğü hibrit savaşı daha sık saldırılarla yoğunlaştıracağını duyurmuştu.

Bruus, tehdidin Danimarka’ya doğrudan askeri saldırı anlamına gelmediğini vurguladı. Asıl risk, sabotaj ve hibrit saldırılar. Rusya’nın Danimarka’nın kritik altyapısını hedef alabileceğine karşı hazırlıklı olunması gerekiyor.

Ukrayna’ya milyarlarca kron, bitiş tarihi yok

Danimarka, nüfusuna oranla Ukrayna’ya en çok katkı veren ülkelerden biri. Bunun için milyarlarca kronun ayrıldığı bir Ukrayna Fonu kuruldu. DR’nin aktardığına göre Savunma Bakanı’nın 31 Ağustos 2026’da Meclis Dışişleri ve Savunma Komitesi’ne verdiği yanıtta fonun mali çerçevesi şöyle:

2026: 13,5 milyar kron
2027: 7,5 milyar kron
2028: 1,5 milyar kron

Destek şimdilik birkaç yıl daha sürecek. Ancak Frederiksen, bu desteğin bir noktada biteceğini söyleyemeyeceğini belirtti. “Ukrayna için harcadığımız parayı Ukrayna’nın savunması olarak görmüyorum. Kendimizin ve Avrupa’nın savunması olarak görüyorum. Ukrayna ‘ilk savunma hattı'” diyen Frederiksen, sözlerini şöyle sürdürdü: “Desteğimizin bir noktada duracağını söyleyemem. Ama Rusya’nın bu savaşı kazanmasını istemiyorum ve Rusya’nın Avrupa’daki güvenlik mimarisinin nasıl olacağını belirlemesini de istemiyorum.”

Barış müzakereleri yok

Danimarkalıların Ukrayna’ya ne kadar süre mali destek vereceği sorusu ise belirsizliğini koruyor. Başbakana göre barış müzakerelerini başlatmak için bazı girişimler oldu, ancak Rusya barış istemediği için sonuç alınamadı.

Frederiksen, “İlerleyebilmenin ön koşulu, bir ateşkesin sağlanması, çatışmaların durması ve ardından daha kalıcı bir barış için müzakerelere başlanabilmesi. Ama şu ana kadar bunu isteyen bir Rusya görmedik” dedi.

Kaynak: DR