Sesli dinle

İnsanlar artık haberi televizyondan değil, sosyal medyadan alıyor. Oxford Üniversitesi’nin yayımladığı yeni araştırma, dijital dünyada sessizce yaşanan büyük dönüşümü rakamlarla ortaya koydu.

HABER.dk

Haber tüketim alışkanlıkları köklü bir değişimden geçiyor. İngiltere’deki Oxford Üniversitesi tarafından yayımlanan 2026 Dijital Haber Raporu’na göre sosyal medya, tarihinde ilk kez televizyon, radyo ve haber siteleri gibi geleneksel medya araçlarını geride bırakarak dünyanın en önemli haber kaynağı haline geldi.

Euronews Türkçe’nin aktardığı araştırmaya göre, 48 ülkede yaklaşık 100 bin kişiyle yapılan ankette katılımcıların yüzde 54’ü son bir hafta içinde haberlere sosyal medya üzerinden ulaştığını belirtirken, televizyon, radyo ve haber siteleri gibi geleneksel kaynakları kullandığını söyleyenlerin oranı yüzde 51’de kaldı.

Araştırma, yıllardır özellikle genç kuşaklar arasında yükselen sosyal medya kullanımının artık yalnızca gençlerle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Rapora göre sosyal medya, tüm yaş gruplarında ve birçok ülkede haber tüketiminin merkezine yerleşmeye başladı.

Gençler haberi telefondan takip ediyor

Raporda dikkat çeken verilerden biri de gençlerin haber alışkanlıkları oldu.

Dünya genelinde katılımcıların yüzde 30’u sosyal medya ve video platformlarını birincil haber kaynağı olarak gördüğünü belirtirken, bu oran 18-24 yaş grubunda yüzde 52’ye kadar yükseliyor.

Bu tablo, yeni kuşağın habere ulaşırken televizyon ekranlarından çok telefon ekranlarını tercih ettiğini gösteriyor.

Araştırmaya göre televizyon haberleri ve haber uygulamaları son altı yılda önemli ölçüde gerilerken, incelenen 48 ülkenin 22’sinde sosyal medya kullanımı artmaya devam etti.

Geleneksel medya bazı ülkelerde hâlâ güçlü

Buna rağmen geleneksel medya tamamen geri plana düşmüş değil.

Araştırmada İngiltere, Almanya, İsveç, Finlandiya, Hollanda, Belçika ve Avusturya gibi ülkelerde televizyon ve köklü haber kuruluşlarının hâlâ sosyal medyanın önünde yer aldığı belirtiliyor.

Uzmanlar, bu ülkelerde geleneksel medya kurumlarına duyulan güvenin daha yüksek olmasının önemli bir etken olduğuna dikkat çekiyor.

Rapora göre sosyal medya kullanıcıları da haber alırken tamamen bireysel içerik üreticilerine yönelmiyor. Pek çok kullanıcı hâlâ haberlerini tanınmış medya kuruluşlarının sosyal medya hesaplarından takip ediyor.

Savaşlar ve krizler sosyal medyaya yönelimi artırıyor

Araştırma, özellikle savaş ve uluslararası kriz dönemlerinde sosyal medyanın etkisinin daha da arttığını ortaya koyuyor.

İran’daki gelişmeler ve Gazze savaşı gibi konularda genç kullanıcıların önemli bir bölümü sosyal medyayı en hızlı ve etkili bilgi kaynağı olarak görüyor.

35 yaş altındaki katılımcıların yaklaşık yüzde 40’ı İran ile ilgili gelişmeleri takip etmek için sosyal medyanın en iyi kaynak olduğunu belirtirken, daha ileri yaş grupları televizyon ve haber sitelerini tercih etmeye devam ediyor.

Yapay zekâ henüz oyunu değiştirmedi

Raporun dikkat çeken bir diğer sonucu ise yapay zekâ kullanımına ilişkin veriler oldu.

Katılımcıların yalnızca yüzde 10’u son bir hafta içinde haber almak için yapay zekâ araçlarını kullandığını söyledi.

Araştırmacılar, yapay zekânın haber tüketiminde henüz belirleyici bir rol üstlenmediğini ancak Google gibi teknoloji şirketlerinin son dönemde yaptığı değişikliklerin önümüzdeki yıllarda haber alışkanlıklarını önemli ölçüde etkileyebileceğini belirtiyor.

Oxford Üniversitesi’nin araştırması, haberciliğin geleceğine ilişkin önemli bir gerçeği de gözler önüne seriyor: İnsanlar haberi hâlâ profesyonel medya kuruluşlarından almak istiyor, ancak artık o habere ulaşmak için gazete bayisine ya da televizyon ekranına değil, sosyal medya uygulamalarına yöneliyor. Euronews Türkçe’nin aktardığı bulgular, haberin adresinin değiştiğini ancak güvenilir bilgiye duyulan ihtiyacın değişmediğini gösteriyor.