🔊 Sesli dinle

HIRVATİSTAN CUMHURBAŞKANI’NDAN TARTIŞMA YARATAN PROVOKASYON: ”GRÖNLAND’I DEĞİL, SVALBARD’I ALSINLAR”

Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanović’in ABD’ye yönelik Svalbard çağrısı Norveç’te tepki çekti. Norveç Dışişleri Bakanlığı, “Svalbard Norveç’tir” diyerek net mesaj verdi.

HABER.dk

KOPENHAG – Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanović’in ABD’nin Arktik bölgedeki stratejik önceliklerine ilişkin açıklamaları Norveç’te tepki uyandırdı.

Norveç’in önde gelen günlük gazetelerinden VG’nin aktardığına göre, Milanović, Washington’un Grönland yerine Norveç’e bağlı Svalbard takımadalarına odaklanması gerektiğini savundu.

VG’nin haberine göre Milanović yaptığı basın açıklamasında Grönland’ı “stratejik açıdan işe yaramaz” olarak nitelendirirken, Svalbard’ın jeopolitik açıdan çok daha dikkat çekici bir konumda bulunduğunu ileri sürdü. Hırvat lider, ABD yönetiminin Svalbard’ın öneminin henüz farkında olup olmadığından emin olmadığını da sözlerine ekledi.

“ABD yönetimi Svalbard’ı haritada gördü mü bilmiyorum” diyen Milanović, VG’ye yansıyan açıklamasında, “Svalbard prensipte Norveç’e ait. Grönland’ın biraz doğusunda yer alıyor. Körfez Akıntısı orada son buluyor ve deniz donmuyor. Bu da bölgeyi ilginç kılıyor” ifadelerini kullandı.

“Grönland ABD güvenliği için kilit değil”

VG’nin aktardığına göre Milanović, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçmişte Grönland’a yönelik ilgisini de eleştirdi. Grönland’ın, ancak Arktik buzullarının aşırı erimesi gibi küresel bir felaket senaryosunda stratejik önem kazanabileceğini savunan Hırvatistan Cumhurbaşkanı, normal koşullarda ABD güvenliği açısından belirleyici bir rolü olmadığını ileri sürdü.

Aynı açıklamada Danimarka’nın Grönland konusundaki tutumuna destek verdiğini belirten Milanović, tartışma yaratan sözlerini şu ifadeyle noktaladı:
“Grönland’ı değil, Svalbard’ı alsınlar.”
Bu sözler VG tarafından “diplomatik açıdan provokatif” olarak yorumlandı.

Norveç’ten sert yanıt: “Svalbard tartışma konusu olamaz”

Milanović’in açıklamalarına Norveç’ten gecikmeden yanıt geldi. VG’ye konuşan Norveç Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Eivind Vad Petersson, Svalbard’ın statüsünün açık ve tartışmaya kapalı olduğunu vurguladı.

Petersson, “Svalbard, Agder, Trøndelag ve Finnmark ne kadar Norveç ise o kadar Norveç’tir. Coğrafi ve siyasi olarak Grönland’dan tamamen farklıdır ve kıyaslanamaz” ifadelerini kullandı. VG’nin haberinde Petersson’un, Norveç’in kuzey bölgelerini ülkenin en önemli stratejik önceliği olarak tanımladığına da yer verildi.

Norveçli yetkili ayrıca, Svalbard’da Sovyetler Birliği ve Rusya’nın varlığıyla başa çıkma konusunda Norveç’in 100 yılı aşkın bir deneyime sahip olduğunu belirterek, bölgedeki güvenlik ve istikrarın hem ulusal imkânlarla hem de müttefiklerle sağlandığını vurguladı.

Norveç basınından eleştiri

Tartışma Norveç basınında da geniş yer buldu. VG’nin aktardığına göre, Nordlys gazetesinin siyasi editörü Maja Sojtaric, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede Milanović’in açıklamalarını eleştirdi. Sojtaric, NATO üyesi bazı ülkelerin kendi güvenlik sorunları nedeniyle Kuzey Avrupa’daki hassasiyetleri yeterince önemsemediğini savundu.

Yetkileri sınırlı, etkisi büyük

Hırvatistan hem NATO hem de Avrupa Birliği üyesi olmasına rağmen, ülkede cumhurbaşkanının anayasal yetkileri sınırlı. Ancak VG’nin analizinde de vurgulandığı üzere, Milanović’in açıklamaları Arktik bölgesindeki jeopolitik dengelerin ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Söz konusu çıkış, Svalbard’ın uluslararası güvenlik ve strateji tartışmalarındaki yerini yeniden gündeme taşırken, Norveç cephesi “egemenlik tartışması yok” mesajını net biçimde vermiş oldu.