🔊 Sesli dinle

ABD-İsrail saldırılarının ilk 24 saatinde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı dahil üst düzey isimler hayatını kaybetti. Tahran misilleme sözü verirken, ülkede 40 günlük ulusal yas ilan edildi. Bölge yeni ve tehlikeli bir eşiğe girdi.

HABER.dk

ABD ve İsrail’in başlattığı saldırıların ardından İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldüğü açıklandı. Tahran yönetimi misilleme sözü verirken, ülkede yeni liderlik süreci başlıyor.

Ortadoğu’da dengeleri altüst eden saldırıların üzerinden 24 saat geçmeden, İran’dan gelen haber bölgesel krizi yeni bir aşamaya taşıdı. İran devlet televizyonu, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail’in düzenlediği hava saldırılarında hayatını kaybettiğini duyurdu.

28 Şubat sabahı başlayan ve başkent Tahran başta olmak üzere İsfahan, Tebriz, Kum ve Buşehr dahil çok sayıda eyaleti hedef alan saldırılarda, Hamaney’in konutunun da vurulduğu uydu görüntüleriyle ortaya konmuştu. İlk saatlerde akıbeti netleşmeyen Hamaney’in öldüğü iddiası önce ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından dile getirildi. Kısa süre sonra İran resmi makamları ve devlet medyası haberi doğruladı.

İran devlet televizyonu yayınında, “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” ifadeleri kullanıldı. Ülkede 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan edildi.

Misilleme mesajı

Tahran yönetimi, saldırının “cezasız kalmayacağını” açıkladı. İran hükümeti ve Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan ayrı ayrı açıklamalarda, saldırının faillerinin ve emri verenlerin “pişman edileceği” vurgulandı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu da kısa süre içinde İsrail’e ve bölgedeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırılarının başlatılacağını bildirdi. Açıklamada özellikle ABD ile mücadelenin süreceği kaydedildi.

İran ordusu, İsrail’e balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırı başlatıldığını duyurdu. Bölgedeki bazı ABD üslerinin de hedef alındığı öne sürüldü.

Üst düzey kayıplar

Saldırılarda yalnızca Hamaney değil, İran güvenlik ve savunma bürokrasisinin üst kademesinden isimlerin de hayatını kaybettiği bildirildi. İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri ve Hamaney’in danışmanı Ali Şemhani ile Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur’un öldüğü açıklandı.

İran devlet televizyonu ayrıca Genelkurmay Başkanı Abdülrahim Musevi, Savunma Bakanı Aziz Nasırzade ve istihbarat birimlerinden üst düzey bir yetkilinin de saldırılarda yaşamını yitirdiğini duyurdu.

Pakpur’un yerine eski İçişleri Bakanı Ahmed Vahidi’nin atandığı bildirildi. Bu atama, İran’ın askeri refleksini hızlı biçimde yeniden organize etmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı.

Aile bireyleri de hedefte

Devrim Muhafızları’na yakın Fars Haber Ajansı’nın, Hamaney’in ofisine dayandırdığı haberinde, saldırılarda Hamaney’in aile üyelerinden bazılarının da hayatını kaybettiği aktarıldı. Kızı, damadı, torunu ve gelinlerinden birinin öldüğü belirtilirken, isimler resmi olarak açıklanmadı. Konuya ilişkin bağımsız doğrulama henüz yapılmadı.

Bölgesel gerilim tırmanıyor

İran Kızılayı, saldırılarda şu ana kadar 200’ün üzerinde kişinin hayatını kaybettiğini, yüzlerce kişinin yaralandığını duyurdu. Başkent Tahran’da bazı bölgelerde ağır hasar meydana geldi.

Pakistan’ın Karaçi kentinde ise saldırılara tepki gösteren bir grubun ABD Konsolosluğu’na girmeye çalıştığı, çıkan olaylarda can kayıpları yaşandığı bildirildi. Bu gelişme, krizin yalnızca İran’la sınırlı kalmayabileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Yeni liderlik süreci

Hamaney’in ölümüyle birlikte İran’da gözler, ülkenin en üst makamı olan dini liderlik pozisyonuna çevrildi. Anayasal süreç gereği, Uzmanlar Meclisi’nin yeni lideri belirlemesi bekleniyor. Cumhurbaşkanlığı makamı seçimle belirlense de, nihai yetki dini liderde bulunuyor. Bu nedenle yeni ismin kim olacağı, İran’ın iç ve dış politikasını doğrudan etkileyecek.

Kaynaklar: Bu haber, bölgeden edinilen bilgiler, İran devlet televizyonu yayınları, uluslararası haber ajansları ile Türk medya kanallarının aktardığı son dakika gelişmeleri temel alınarak derlenmiştir.