🔊 Sesli dinle

Fælledparken’de onbinler buluştu; eğlence ile siyaset iç içe geçerken, küresel krizler ve yerel sorunlar meydanın gündemini belirledi

HABER.dk

KOPENHAG — Danimarka’nın başkentinde 1 Mayıs bu yıl da hem bir gelenek hem de bir çelişki olarak yaşandı. 1913’ten bu yana işçi hareketinin sembol mekânı olan Fælledparken, bir kez daha onbinlerce insanı ağırladı. Ancak ortaya çıkan tablo, klasik bir “işçi bayramı”ndan çok, farklı seslerin, taleplerin ve gündemlerin iç içe geçtiği karmaşık bir manzarayı yansıttı.

Tarihsel hafızadan piknik alanına

1908–1914 yılları arasında park olarak düzenlenen ve ilk kez 1913’te 1 Mayıs kutlamalarına ev sahipliği yapan Fælledparken, Danimarka işçi hareketinin “fiziksel hafızası” olarak kabul ediliyor. Geçmişte askeri eğitim alanı olan bu mekân, zamanla işçilerin örgütlendiği, bastırıldığı ve yeniden ayağa kalktığı bir alana dönüştü.

Bugün ise aynı alan, gençlerin yoğunlukta olduğu, yiyecek stantlarıyla dolu, müzik ve sohbetin öne çıktığı bir festival atmosferiyle dikkat çekiyor. Tayland mutfağından, ızgaralardaki sosislere, sokak lezzetlerine, biradan meşrubata kadar geniş bir yelpaze, parkı adeta açık hava panayırına dönüştürdü.

Küresel gündem meydanda

Ancak bu “hafif” görüntünün altında yoğun bir politik gündem vardı. Parkın birçok noktasında Filistin bayrakları, ABD ve İsrail karşıtı sloganlar ile Grönland’a destek çağrıları dikkat çekti.

Danimarka hükümetinin Ukrayna’ya verdiği güçlü desteğe rağmen, Ukrayna bayraklarının alanda görülmemesi dikkat çeken detaylardan biri oldu. Buna karşılık konuşmalarda ırkçılık, artan hayat pahalılığı, konut krizleri, kira fiyatları ve işsizlik gibi doğrudan Danimarka toplumunu ilgilendiren başlıklar öne çıktı.

Özellikle ABD karşıtı söylemler ve “emperyalizm” vurgusu, bu yılki 1 Mayıs’ın ana tonunu belirledi.

Aynı parkta farklı dünyalar

Fælledparken’de dikkat çeken bir diğer unsur ise birbirinden oldukça farklı politik grupların yan yana varlığıydı. İran rejimi karşıtları ve Şah yanlılarının bulunduğu alan ile İran ve Irak Komünist Partilerinin çadırlarının aynı parkta yer alması, 1 Mayıs’ın ideolojik çeşitliliğini gözler önüne serdi.

Sendikalar, sol partiler ve işçi örgütlerinin kurduğu çadırlardan yükselen müzik ve konuşmalar, parkın farklı köşelerinde adeta paralel mitingler oluşturdu.

Siyaset sahnesinde gerilim

Günün en dikkat çekici anlarından biri ise sahne önünde yaşanan gerginlik oldu. Sosyal Demokratların ana konuşmasını yapan Kopenhag Belediye Meclisi üyesi Andreas Keil, konuşması sırasında protestolarla karşılaştı.

Gazze’deki savaş nedeniyle yapılan protestolarda megafonlar ve sis bombaları kullanılırken, kısa süreli arbede yaşandı. Polis olaylara müdahale ederken Keil konuşmasını kesmeden sürdürdü.

Bu gelişme, son yıllarda Sosyal Demokrat liderlerin Fælledparken sahnesinden uzak durmasının nedenlerini de yeniden gündeme taşıdı.

Başbakan sahneden uzak, siyaset kulislerde

Bu yılın dikkat çeken bir diğer detayı ise Sosyal Demokrat Partili geçici Başbakan Mette Frederiksen’in Fælledparken’de yer almaması oldu. Frederiksen, 1 Mayıs konuşmasını İşçi Müzesi’nde gerçekleştirdi.

Konuşmasının ardından ise yeni hükümeti kurma çalışmalarını sürdürmek üzere Başbakanlık konutu Marienborg’a geçti. Bu tercih, hem güvenlik hem de son yıllarda meydandaki protestoların yarattığı siyasi gerilimle ilişkilendiriliyor.

Siyaset, ekonomi ve semboller

Bu yılki 1 Mayıs’ın bir diğer arka planı ise Danimarka’da devam eden hükümet müzakereleri ve Büyük Dua Günü’nün (Store Bededag) kaldırılmasıyla ilgili tartışmalardı. Hükümetin bu kararı, özellikle sendikalar ve sol çevreler tarafından sert şekilde eleştirildi ve meydandaki konuşmalarda sıkça dile getirildi.

1 Mayıs’ın değişen yüzü

Kopenhag’daki tablo, 1 Mayıs’ın dönüşümünü net biçimde ortaya koyuyor. Bir yanda tarihsel olarak işçi sınıfının mücadelesini simgeleyen bir gün, diğer yanda küresel siyaset, kimlik tartışmaları ve festival kültürüyle iç içe geçmiş bir etkinlik.

Fælledparken hâlâ bir hafıza mekânı. Ancak artık yalnızca işçilerin değil; farklı ideolojilerin, küresel krizlerin ve yeni nesil katılım biçimlerinin kesiştiği bir alan.

Bu da şu soruyu gündeme getiriyor. 1 Mayıs hâlâ bir “işçi bayramı” mı, yoksa çok daha geniş bir politik ve kültürel buluşma mı?