🔊 Sesli dinle

Kopenhag’da düzenlenen Danimarka–Türk Şiir Akşamı, “Kış Işığı” temasıyla iki dilin, iki kültürün ve müziğin buluştuğu güçlü bir edebiyat gecesine sahne oldu.

Cengiz KAHRAMAN
cengiz.kahraman@haber.dk

KOPENHAG – Danimarka’da 33 yıldır kesintisiz sürdürülen Danimarka–Türk Şiir Akşamları, bu yıl “Kış Işığı” başlığıyla 22 Ocak akşamı Kopenhag’da edebiyat ve müzikseverlerle buluştu. Geleneksel hale gelen etkinlik, Danimarkalı ve Türk şairleri aynı sahnede bir araya getirerek şiirin evrensel dilini bir kez daha görünür kıldı.

Gecenin sunuculuğunu ve organizasyonunu üstlenen yazar ve çevirmen Hüseyin Duygu, açılış konuşmasına bu etkinliklerin yıllar boyunca önemli bir parçası olan ve son yıllarda yaşamlarını yitiren Danimarkalı şairler Peter Poulsen, Henrik Nordbrandt ve Marianne Larsen’i anarak başladı.

Duygu, şiirin kışın karanlığına sessiz bir ışık bıraktığını vurgulayarak, iki edebiyat geleneğinin aynı mekânda birbirine yaklaşmasının anlamına dikkat çekti.

“Kış Işığı” teması etrafında şekillenen gecede şiirler Danca ve Türkçe olarak seslendirildi. Danimarka ve Türkiye edebiyatının farklı kuşaklardan güçlü isimleri şiirleriyle sahnedeydi. Şairlere, müzisyen Fuat Talay bağlaması, gitarı ve sesiyle eşlik ederek geceye Anadolu’nun ezgilerini taşıdı.

Etkinlik, Fuat Talay’ın müzik dinletisiyle açıldı. Ardından, Danimarka–Türk Şiir Akşamlarının emektar isimlerinden Danimarkalı şair Niels Hav, “Ocak ayı” şiirini Danca okudu; şiirin Türkçe’si ise Hüseyin Duygu’nun çevirisiyle dinleyicilerle buluştu.

Gecenin ilk konuğu, Kopenhag’da yaşayan yazar, şair ve çevirmen Orhan Doğru oldu. Doğru’nun şiirleri, bellek, sürgün ve dil ekseninde iç ses ile dış dünya arasında dolaşan güçlü bir anlatı sundu. Şair, bir şiirini işaret dili başta olmak üzere Danca, Türkçe ve Kürtçe okurken, sahnede işaret diliyle kendini tanıtması izleyicilerden büyük alkış aldı.

Şiirle müziğin iç içe aktığı gecede, Danimarkalı kadın yazar ve şair Ulrikke Gernes de şiirlerinden örnekler sundu. Gernes’in şiirleri Hüseyin Duygu tarafından Türkçeye çevrilerek okundu. Romanlarıyla geniş bir okur kitlesine ulaşan Gernes’in şair kimliği, bu gecede şiirseverlerle buluştu.

Bu yılki şiir akşamı, bir ilke de sahne oldu. Danimarka Krallığı’na bağlı Faroe Adaları’ndan şair Kim Simonsen, etkinliğe katılan ilk Faroeli şair olarak konuk edildi. Faroe Edebiyat Ödülü sahibi ve 2024 Kuzey Konseyi Edebiyat Ödülü adayı olan Simonsen’in şiirleri, adaların sert doğasını ve ritmini özgün bir dille yansıttı. Şairin eserleri gecede ilk kez Hüseyin Duygu’nun çevirisiyle Türkçe okundu.

Gecenin ikinci bölümünde, Danimarka edebiyatının toplumsal eleştiri yönü güçlü isimlerinden, ödüllü yazar ve şair Kirsten Thorup sahne aldı. 83 yaşındaki Thorup, modern yaşamın sınırlarını ve insan deneyiminin derinliklerini şiirleriyle paylaştı. Yapıtları birçok dile çevrilen ve Danimarka Akademisi Büyük Ödülü ile Kuzey Konseyi Edebiyat Ödülü’nün sahibi olan yazar, 1969 ve 1971 yıllarında kaleme aldığı şiirlerinden örnekler sundu. Thorup’un şiirleri de ilk kez Türkçe’de Hüseyin Duygu’nun çevirisiyle dinleyiciyle buluştu.

Gecenin düzenleyicilerinden Danimarkalı şair Niels Hav ise berrak ve keskin dizeleriyle gündelik hayatın içindeki derinliği açığa çıkardı. Şair Niels Hav, seçme şiirlerinden Hüseyin Duygu’nun çevirisiyle Türkiye’de çıkan ”Aniden Gelen Mutluluk” adlı şiir kitabından bazı şiirlerini Danca okudu, Duygu da Türkçe’lerini okudu.

Etkinliğin en çarpıcı anlarından biri, 1997’den bu yana cezaevinde bulunan şair ve ressam Cengiz Sinan Çelik’in, geçtiğimiz yıl yaşamını yitiren Danimarkalı şair Henrik Nordbrandt için yazdığı şiirin okunması oldu. Şiirin Danca’sını Niels Hav seslendirirken, Türkçe’sini Çelik’in kız kardeşleri Nesrin ve Gülsüm Çelik okudu. Bu an, salonda duygusal bir sessizlik yarattı.

Danimarka–Türk Şiir Akşamı, Fuat Talay’ın gitarı ve sesiyle seslendirdiği eserle sona erdi. Ekonomik kaygı gözetmeksizin 33 yıldır sürdürülen bu köklü etkinlik, yalnızca edebiyat çevrelerini değil, farklı kültürlerden geniş bir izleyici kitlesini de bir araya getirerek, şiirin sınır tanımayan gücünü bir kez daha hatırlattı.