🔊 Sesli dinle

Kopenhag’daki ABD Büyükelçiliği’nin, Afganistan’da hayatını kaybeden 44 Danimarkalı asker anısına dikilen bayrakları kaldırması tepkilere yol açtı. Tepkiler üzerine büyükelçilikten “Bilseydik dokunmazdık” açıklaması geldi.

HABER.dk

KOPENHAG – ABD Başkanı’nın Afganistan’daki NATO askerlerine ilişkin sözlerinin ardından Danimarka’da yaşanan bir anma girişimi, diplomatik tartışmaya dönüştü.

Afganistan savaşında hayatını kaybeden 44 Danimarkalı askeri anmak isteyen gaziler tarafından ABD’nin Kopenhag Büyükelçiliği önündeki ana yol kenarına dikilen bayrakların büyükelçilik tarafından kaldırılması, hem siyasette hem de kamuoyunda tepkiyle karşılandı.

Danimarkalı gaziler, ABD Başkanı Donald Trump’ın bir röportajda NATO askerlerinin Afganistan’da “cepheden biraz geri durduğunu” ima eden açıklamalarına tepki olarak, üzerlerinde Afganistan’da ölen 44 Danimarkalı askerin isimlerinin yazılı olduğu Danimarka bayraklarını büyükelçilik önündeki çitler ve çiçekliklere yerleştirmişti. Sessiz ve barışçıl bir anma olarak planlanan bu girişim, kısa süre sonra ABD Büyükelçiliği güvenlik görevlileri tarafından sonlandırıldı ve bayraklar kaldırıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’e verdiği bir röportajda NATO müttefiklerinin ABD’ye yeterince destek vermediğini savunarak, Afganistan’da görev yapan müttefik askerlerin katkılarını küçümseyen ifadeler kullanmıştı. Trump, “Eğer bir gün onlara ihtiyacımız olsaydı, bizim yanımızda olurlar mı emin değilim. Zaten onlardan hiç gerçekten bir şey istemedik. Cepheden biraz geri durdular” demişti.

Büyükelçilik: Amacını bilseydik kaldırmazdık

Olayın medyaya yansımasının ardından hızla büyüyen tepkiler üzerine ABD’nin Kopenhag Büyükelçiliği’nden “Bilseydik dokunmazdık” açıklaması geldi. Büyükelçilik bayrakların kaldırılmasının kasıtlı bir saygısızlık olmadığını savundu. Büyükelçilik yetkilileri, bayrakların Afganistan’da hayatını kaybeden Danimarkalı askerleri anmak amacıyla dikildiğinin bilinmediğini, bu bilgiye sahip olunması halinde bayrakların kesinlikle kaldırılmayacağını belirtti. Büyükelçilik, güvenlik personelinin, izinsiz bırakılan nesneleri genel prosedür gereği temizlediğini öne sürdü.

Danimarka Dışişleri Bakanı Rasmussen: “Tuhaf”

Ancak bu açıklama, Danimarka siyasetinden gelen sert tepkileri yatıştırmaya yetmedi. Olay, Danimarka siyasetinde de yankı buldu.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, ABD Büyükelçiliği’nin tutumunu “Tuhaf ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Rasmussen bayrakların barışçıl bir anma niteliği taşıdığını vurgulayarak, “Afganistan’da kaybettiğimiz Danimarkalı askerler herkesin en derin saygısını hak ediyor. Bu bayraklar bunu ifade eden son derece saygılı bir gösterimdi” ifadelerini kullandı.

Parlamento başkanı Gade: “Umarım bir hataydı”

Parlamento Başkanı ve eski Savunma Bakanı Søren Gade de olaya sert tepki gösteren isimler arasında yer aldı. ABD Büyükelçiliği’nin bayrakları kaldırdığını duyduğunda ilk tepkisinin bunun bir hata olabileceğini düşünmek olduğunu belirten Gade, “İçtenlikle bunun bir hata olmasını umuyorum” dedi.

Büyükelçiliğin açıklamasını kabul ettiğini ifade eden Gade, buna rağmen yapılanın kabul edilemez olduğunu vurguladı. “Üzerinde hayatını kaybetmiş bir askerin ismi yazılı Danimarka bayrağı, nereye dikildiyse orada kalmalıdır” diyen Gade, bu tür anmaların siyasi tartışmaların ötesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Tepkiler sonrası geri adım

Gelen tepkilerin ardından ABD Büyükelçiliği, bayrakların yerinde kalmasına izin verileceğini açıkladı. Büyükelçilik yönetimi, eğer anmanın amacı baştan bilinseydi, güvenlik görevlilerine bayrakların kaldırılmaması yönünde talimat verileceğini belirtti.

Uzmanlar, yaşanan krizin yalnızca bir güvenlik prosedürü tartışması olmadığını, Afganistan savaşının Danimarka’da hâlâ derin duygusal izler taşıdığını gösterdiğine dikkat çekiyor. Danimarka, Afganistan’da en fazla kayıp veren NATO ülkelerinden biri olmuş, 44 askerini bu savaşta yitirmişti.

Olay, Danimarka kamuoyunda, hem ABD Başkanı’nın açıklamalarının hem de müttefikler arasındaki hassasiyetlerin yeniden sorgulanmasına yol açtı.