🔊 Sesli dinle

Seçimin yapılacağı 8 Eylül tarihine günler kala Norveç, sosyal modeliyle yüzleşti: Konu ikiyüzlülük!

Hüseyin DUYGU
huseyin.duygu@haber.dk

Hem yeşil, hümanist hem de güçlü finansal kapitalist bir petrol devleti olamaz. Bunun iyi örneği Norveç. Petrol fonunun İsrail’e yaptığı yatırımlar, Norveçlileri rahatsız edici bir gerçekle yüzleştirdi.

İsrail’in Gazze’deki savaşına katkıda bulunan şirketlere yapılan yatırımlarla ilgili bir dava, Norveçlilerin genellikle yanıtlamaktan kaçındığı bir soruyu gündeme getirdi: Petrol parasıyla ne yapacaklar?
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store için de işler yolunda gidiyordu.

Son haftalarda, partisi İşçi Partisi tüm kamuoyu yoklamalarında büyük bir farkla öndeydi, ancak şimdi hükümeti, Norveçli seçmenlerin Pazartesi günü yapılacak parlamento seçimlerinde oylarını nereye koyacaklarını etkileyebilecek ciddi bir darbe aldı.

Norveç Maliye Bakanı Jens Stoltenberg, Norveç Petrol Fonu’nun İsrail tarafından Gazze’de kullanılan savaş uçaklarının bakımını yapan bir şirketin hisselerini satın aldığının ortaya çıkmasının ardından ciddi bir sorunla karşı karşıya kaldı.

Dünyanın en büyük para deposu olan ve Norveçlilerin dünya çapında işlem gören tüm hisselerin %1,5’ine sahip olduğu şirket Common Wealth. Petrol fonunun web sitesinde, paranın, milyarlarca Norveç Kronunun nasıl aktığı görülebiliyor.

Norveç’in Aftenposten Gazetesi, yaz aylarında petrol fonunun yalnızca ülkenin Gazze’deki savaş suçlarına katkıda bulunan bir dizi İsrail şirketinde hissesi olmadığını, aynı zamanda savaş devam ederken de yatırım yaptığını ortaya çıkardı.

Örneğin, Filistinlilerin ölen sayısı 20 bini aştığında, bu petrol fonu savaş suçlusu sayılan şirketlere yatırım yaptı. Norveç varlık fonu, İsrailli beş banka ve Caterpillar şirketindeki yatırımlarından çıktı. Norveç’in 2 trilyon dolar büyüklüğe sahip devlet varlık fonu Norges Bank Investment Management (NBIM), insan haklarının ihlaline katkıda bulundukları gerekçesiyle Caterpillar şirketi ile İsrailli beş bankadaki yatırımlarını sonlandırdı.

İsrail’in Gazze’deki savaşına katkıda bulunan şirketlere yapılan yatırımlarla ilgili bir dava, Norveçlilerin genellikle yanıtlamaktan kaçındığı bir soruyu gündeme getirdi: Petrol parasıyla ne yapacaklar?
Norveç’te 8 Eylül’de yapılacak parlamento seçimleri için erken oy verme süreci bir ay önce başladı. Ülke genelinde 18 parti 169 sandalye için kıyasıya bir mücadele veriyor.

Vatandaşlara kolaylık sağlamak amacıyla başlatılan erken oylama süreci, 5 Eylül’e kadar devam edecek. Bu uygulama, özellikle iş ya da özel programları nedeniyle 8 Eylül’deki ana seçim gününde oy kullanamayacak olanların daha erken sandığa gitmelerine olanak tanıyor.