🔊 Sesli dinle

Gümrük tehdidiyle Avrupa’yı hizaya sokmak isteyen Washington’a, Kopenhag sokaklarından açık bir itiraz yükseldi

Hüseyin DUYGU
huseyin.duygu@haber.dk

Donald Trump’ın dünyaya bakışı gene aynı: Tehdit et, bastır, boyun eğdir. Son gümrük vergisi tehditleri de bu eski refleksin yeni bir biçimi. Ancak bu kez konu yalnızca ticaret değil; Avrupa’nın siyasal onuru, egemenliği ve birlikte durabilme iradesi.

Trump, Grönland üzerinden Danimarka’ya ve onu destekleyen Avrupa ülkelerine açık bir gözdağı veriyor. “Yanımda durmazsanız bedelini ödersiniz” diyor. Bu, diplomasi değil; düpedüz şantaj. Ama dün Kopenhag’da yaşananlar, bu tehdidin Avrupa kamuoyunda nasıl karşılandığını açıkça gösterdi.

Dün Kopenhag sokaklarında binlerce insan, Trump’ın Grönland’a yönelik tehditlerini protesto etmek için bir araya geldi. Sadece Danimarka bayrakları değil, Avrupa dayanışmasını simgeleyen pankartlar da taşındı. Bu miting, Trump’ın hesap etmediği bir gerçeği hatırlattı: Avrupa yalnızca hükümetlerden ibaret değil; halkların da bir hafızası, bir sınırı ve bir itiraz noktası var.

Trump, Avrupa’yı bölmek istiyor. Danimarka’yı yalnızlaştırarak AB içindeki çatlakları derinleştirmeyi hedefliyor. Oysa Kopenhag’daki kalabalıklar tam tersini söylüyor: Grönland meselesi artık sadece Danimarka’nın değil, Avrupa’nın meselesidir.

Burada asıl sınav, Avrupa Birliği’nin önünde duruyor. Ya bu halk tepkisini siyasal bir duruşa dönüştürecek ya da bir kez daha ekonomik korkulara teslim olacak. Gümrük sopasına boyun eğen bir Avrupa, yarın başka bir krizde daha ağır bedeller ödemeye mahkûmdur.

Grönland bir ada değildir yalnızca; Avrupa’nın egemenlik sınırlarının nereye kadar uzandığını gösteren bir değerdir. Trump’ın tehdidi ise basit bir pazarlık hamlesi değil, Avrupa’nın “birlik” iddiasına yöneltilmiş açık bir meydan okumadır.

Grönland bahanedir. Asıl mesele, kimin küresel düzende söz sahibi olacağıdır. Trump’ın gümrük tehditleri, Avrupa’ya yöneltilmiş bir ekonomik saldırıdan çok daha fazlasıdır; bu, Avrupa’nın egemenlik iddiasına yapılmış bir testtir.

Bu testten kimlerin sınıfta kalacağını, kimlerin ayakta duracağını ise çok yakında göreceğiz.

Dün Kopenhag sokaklarında yükselen ses şuydu: Bu meydan okumaya sessiz kalınmayacak.