🔊 Sesli dinle

Danimarka ve Grönland dışişleri bakanları, Beyaz Saray’daki kritik görüşmenin ardından ABD ile temel konularda uzlaşma sağlanamadığını açıkladı. Taraflar diyaloğu sürdürme kararı alırken, “işbirliği tehdit diliyle olmaz” mesajı verildi.

HABER.dk

KOPENHAG – Danimarka ve Grönland’ın talebi üzerine Washington’da gerçekleşen üst düzey temaslar, Grönland’ın geleceği ve Arktik güvenliği konularındaki derin görüş ayrılıklarını bir kez daha ortaya koydu.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lökke Rasmussen ile Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, Beyaz Saray’da ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaklaşık bir saat süren görüşmenin ardından Danimarka Büyükelçiliği’nde ortak mesaj verdi: “ABD ile işbirliğine açığız, ancak tehdit dili kabul edilemez.”

İki bakan, ABD ile temel konularda uzlaşma sağlanamadığını ancak diyaloğun sürdürülmesi konusunda mutabık kalındığını açıkladı.

“Temelden anlaşamıyoruz ama bunu kabul ediyoruz”

Dışişleri Bakanı Lars Lökke Rasmussen, görüşmenin açık ve net geçtiğini belirterek, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını şu sözlerle ifade etti:

“Perspektiflerimiz hâlâ farklı. Başkan, kendi tutumunu açıkça ortaya koymuş durumda. Ancak bu, Danimarka ve Grönland’ın perspektifiyle örtüşmüyor. Dolayısıyla aramızda hâlâ temel bir anlaşmazlık var. Ama en azından ‘anlaşamadığımız konusunda anlaşmış’ durumdayız.”

Lökke, ABD tarafının geri adım atarak özür dilemesini sağlayamadıklarını da açıkça dile getirdi. Buna rağmen, yüksek düzeyde yeni bir diyalog mekanizması kurulması konusunda anlaşmaya varıldığını belirten Lökke, “Krallığın kırmızı çizgilerine saygı gösterilmesi koşuluyla, ortak bir zemin bulunup bulunamayacağını görmek için masaya oturmayı kabul ettik. Bunun başarılı olup olmayacağını şu an söylemem mümkün değil” dedi.

Yeni yüksek düzeyli çalışma grubu kuruluyor

Görüşmenin somut sonuçlarından biri olarak Danimarka Krallığı ile ABD arasında, önümüzdeki haftalarda toplanacak bir yüksek düzeyli çalışma grubunun kurulacağı açıklandı.

Rasmussen, bu grubun iki ülke arasındaki hassas konuları ele alacağını ve diyaloğu kurumsal bir zemine taşıyacağını söyledi.

“Bu, eşitler arasında yapılmış iyi bir görüşmeydi. En azından bir deneme yaptık” diyen Lökke, temasların kopmadığına dikkat çekti.

Motzfeldt: “Bu herkesin çıkarına”

Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt ise basın toplantısında Grönlandca konuşmayı tercih etti. Bunun nedenini, Grönland’da süreci yakından takip eden halka doğrudan seslenmek olarak açıkladı.

Motzfeldt, kurulacak yüksek düzeyli çalışma grubunun önemine vurgu yaparak, “Bu süreçte yapılacak çalışmalar hepimizin çıkarına. Grönland, Danimarka ve ABD arasında sorumlu ve yapıcı bir diyalog sürdürülmesi gerekiyor” dedi.

“ABD’nin zaten geniş askeri erişimi var”

Basın toplantısında ABD’nin Grönland’daki askeri varlığına da değinildi. Lars Lökke Rasmussen, ABD’nin hâlihazırda Grönland’da geniş bir askeri erişime sahip olduğunu hatırlatarak, “ABD her zaman ek askeri erişim talebinde bulunabilir. Bu tür talepleri yapıcı bir şekilde incelemeye hazırız” dedi.

“Tehditlerle uyanmak işbirliğini zedeliyor”

Gazetecilerin, görüşmede duygusal anlar yaşanıp yaşanmadığına dair sorularını yanıtlayan Rasmussen, özellikle Grönland halkı açısından sürecin son derece hassas olduğunu vurguladı.

“Bu mesele hepimiz için çok duygusal. Özellikle Grönland’da yaşayan insanlar için ama Danimarka’dakiler için de öyle” diyen Rasmussen, ABD ile işbirliğine açık olduklarını ancak bunun karşılıklı saygıya dayanması gerektiğini söyledi.

Rasmussen, “ABD ile çalışmak istiyoruz. Ancak bu mutlaka saygılı bir çerçevede olmalı. Her sabah yeni bir tehdit açıklamasıyla uyanmak, iyi fikirler ve yapıcı işbirliği için kesinlikle yapıcı değil” ifadelerini kullandı.

“ABD Başkanı Grönland’ı ‘ele geçirmek’ istiyor”

Basın toplantısının en dikkat çekici açıklaması ise görüşmenin ardından geldi. Rasmussen, ABD Başkanı’nın Grönland’a yönelik niyetinin son derece net olduğunu söyledi.

“Görüşme sonrası açıkça gördük ki, Başkan’ın Grönland’ı ‘ele geçirme’ yönünde bir isteği var. Biz de bunu çok net bir şekilde ifade ettik: Bu, Danimarka Krallığı’nın çıkarlarına kesinlikle aykırıdır.”

Washington’daki temaslar, taraflar arasında ciddi görüş ayrılıklarının sürdüğünü ortaya koyarken, aynı zamanda diplomatik kanalların kapatılmadığını ve müzakerelerin devam edeceğini gösterdi. Grönland’ın statüsü ve Arktik’teki dengeler ise önümüzdeki dönemde de uluslararası gündemin üst sıralarında yer almaya devam edecek.