Sesli dinle

ŞİİR SINIRLARI AŞTI, ŞAİR VİZE DUVARINA TAKILDI

Kopenhag’da düzenlenen “Yaz Işığı” şiir ve müzik gecesi, Danimarka, Türkiye ve Azerbaycan arasında güçlü bir kültürel köprü kurdu. Ancak gecenin onur konuğu Azerbaycanlı şair Salim Babullaoğlu’nun vize engeline takılması, etkinliğe damgasını vuran ayrıntı oldu.

Cengiz KAHRAMAN
cengiz.kahraman@haber.dk
Fotoğraflar: Haber.dk 

Kopenhag’da yaz bu yıl yalnızca takvimde başlamadı. Şiirle, müzikle ve farklı dillerin birbirine dokunduğu sıcak bir kültür buluşmasıyla karşılandı.

Başkentin Sydhavn semtindeki Karens Minde Kültür Evi’nde düzenlenen “Sommerlys – Yaz Işığı” etkinliğinde Danimarka, Türkiye ve Azerbaycan aynı sahnede buluştu. Şiirler okundu, türküler söylendi, dostluklar pekişti, vize engelleri protesto edildi ve gece hep birlikte söylenen “Leylim Ley” türküsüyle sona erdi.

Bazı akşamlar vardır; program bittiğinde insanlar yalnızca evlerine dönmez, yanlarında bir duygu da götürür. Kopenhag’daki Yaz Işığı gecesi de tam olarak böyle bir buluşmaya dönüştü.

Otuz yılı aşkın bir geçmişe sahip Danimarka-Türk Şiir Akşamları, bu yıl ilk kez Azerbaycan’ın da katılımıyla yeni bir boyut kazandı. Sanatçılar aynı sahneyi paylaşırken, dinleyiciler de edebiyatın sınır tanımayan diline tanıklık etti.

Akşam boyunca yalnızca şiirler okunmadı. Farklı coğrafyalardan gelen sesler ortak duygularda buluştu. İnsan ilişkileri, özlem, dostluk, yalnızlık, umut ve dayanışma temaları üç farklı dilde yankılanırken, dinleyiciler zaman zaman sessizleşti, zaman zaman da şiirlerin içinde kendi hikâyelerini buldu.

Gece boyunca Danimarkalı şairler Sidse Laugesen, Laus Strandby Nielsen ve Niels Hav’ın yanı sıra yazar ve çevirmen Hüseyin Duygu ile müzisyenler Yüksel Işık ve Fuat Talay sahne aldı.

Bir şair eksikti, ama sesi salondaydı

Gecenin en dikkat çekici yanı ise sahnede olmayan bir isimdi.

Azerbaycan’ın tanınmış şair, yazar, gazeteci ve çevirmenlerinden Salim Babullaoğlu, Danimarka’daki vize işlemlerinde yaşanan bürokratik engeller nedeniyle Kopenhag’a gelemedi. Şairin yokluğu, gecenin ruhuna damga vurdu.

Çünkü programın merkezinde yalnızca şiir değil, önemli bir kültürel buluşma da vardı. Azerbaycan’da 12 Danimarkalı şairin eserlerinden oluşan bir şiir antolojisi Azerbaycan Türkçesinde yayımlandı. Aynı dönemde Babullaoğlu’nun şiirleri de “Livets tøj i alle farver” adıyla ilk kez Dancaya kazandırıldı.

Bu nedenle Kopenhag’daki buluşma sadece bir sanat etkinliği değil, aynı zamanda farklı kültürler arasında kurulan edebi dayanışmanın da simgesine dönüştü.

Şairler farklı dillerde ve farklı coğrafyalardan seslense de şiirlerin ortak noktası dikkat çekiciydi. İnsan, dostluk, özlem, sıcaklık ve birlikte yaşama kültürü birçok şiirin merkezinde yer aldı.

Vizeye karşı şiirle itiraz

Babullaoğlu salonda değildi, ancak şiirleri oradaydı.

Danimarka’daki Azerbaycanlıları bir araya getiren Vatan Cemiyeti Başkanı Mehriban Aliyeva ile annesi Tamilla Mahmudova, ünlü şairin eserlerinden bölümler seslendirerek, bu boşluğu doldurmaya çalıştı. Azerbaycan Türkçesinin melodik ritmi salonda yankılanırken, dinleyiciler şiirin sınırları aşan evrensel dilini bir kez daha hissetti.

Danimarkalı şair Niels Hav ise dayanışmasını şiirle gösterdi. Daha önce kaleme aldığı “Vize” adlı şiirini okuyarak Babullaoğlu’nun yaşadığı vize sorununa dikkat çekti. Şiir, birçok dinleyici için gecenin en etkileyici anlarından biri oldu.

O anlarda şiir yalnızca edebi bir metin değil, aynı zamanda sessiz ama güçlü bir itirazdı.

Çünkü bazen bir şiir, uzun siyasi açıklamalardan daha fazla şey anlatabiliyor.

Sürprizlerle dolu bir gece

Bu yıl ilk kez Danimarka-Türkiye şiir geceleri Azerbaycan’ın da katılımıyla üç ülkenin ortak kültür buluşmasına dönüştü.

Programda yer almamasına rağmen Danimarkalı şair Jan Thielke’nin sahneye çıkarak iki şiir okuması geceye ayrı bir sürpriz kattı.

Bir başka sürpriz ise Danimarkalı şair Sidse Laugesen’den geldi. Laugesen, Çince kaleme aldığı şiirlerinden örnekleri önce Çince, ardından Danca okuyarak dinleyicilere farklı bir deneyim sundu.

Müzik bölümünde ise Yüksel Işık ve Fuat Talay, Türk ve Azerbaycan müziğinden eserlerle salona Anadolu ve Kafkasya ezgilerini taşıdı. Şiirlerin kurduğu köprü, bu kez müziğin diliyle genişledi.

Geceyi Leylim Ley kapattı

Gecenin sonunda sahnede yalnızca bir sanatçı yoktu.

Fuat Talay’ın bağlaması eşliğinde seslendirdiği “Leylim Ley” türküsüne salonun büyük bölümü eşlik etti. Şiirle başlayan yolculuk, türkülerin ortak sesinde tamamlandı.

Kimi zaman bir şiir, kimi zaman bir türkü, bazen de aynı salonda buluşan insanlar…

Kopenhag’daki Yaz Işığı gecesi, kültürler arasındaki mesafelerin sanıldığı kadar uzak olmadığını bir kez daha gösterdi. Birkaç saat boyunca üç farklı dil konuşuldu, ancak salondaki herkes aynı duyguda buluştu.

Belki de gecenin en güçlü mesajı buydu:

Sınırlar vize koyabiliyor, ama şiire ve müziğe engel olamıyor.