🔊 Sesli dinle

İSVEÇ’TEN RADİKAL ADIM: GIDA KDV’Sİ YARIYA İNDİ, DANİMARKA’DA ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR

Stockholm yönetimi fiyatları düşürmek için KDV’yi yüzde 12’den yüzde 6’ya indirirken, Danimarkalı perakendeciler sınır ticaretinin daha da büyümesinden endişe ediyor

HABER.dk

KOPENHAG – İsveç, 1 Nisan itibarıyla gıda ürünlerinde KDV’yi yüzde 12’den yüzde 6’ya indirerek dikkat çekici bir ekonomik hamle yaptı. Kahveden ete, sebzeden temel gıdalara kadar geniş bir yelpazede fiyatlar anında düşerken, karar hem tüketiciler hem de sınır ötesi ticaret açısından yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Malmö’deki marketlerde indirim hazırlıkları günler öncesinden başladı. Bazı zincirler fiyatları erkenden düşürerek müşteri akışını artırdı. Özellikle son dönemde fiyatı yükselen kahve ve et ürünlerine yoğun talep bekleniyor.

Ancak bu gelişme Danimarka’da ciddi bir endişe yaratmış durumda. Ülkede tüm ürünlerde uygulanan yüzde 25’lik KDV oranı, Avrupa’nın en yüksek seviyeleri arasında yer alıyor. Sektör temsilcileri, İsveç’in bu adımının Danimarkalı tüketicileri daha fazla sınır ötesi alışverişe yönlendireceği görüşünde.

Zaten Danimarkalılar her yıl yaklaşık 9 milyar kronluk alışverişi yurt dışından yapıyor. İsveç kronunun zayıf seyriyle birleşen yeni vergi indirimi, bu eğilimi daha da hızlandırabilir.

Öte yandan İsveç’teki kararın siyasi boyutu da dikkat çekiyor. Eylül ayında yapılacak seçimler öncesinde hem hükümet hem muhalefetin desteklediği vergi indirimi, uzmanlar tarafından “seçim yatırımı” olarak değerlendiriliyor. Hükümet, ortalama bir ailenin yılda yaklaşık 6.500 İsveç kronu tasarruf edeceğini öngörüyor.

Buna karşın eleştiriler de güçlü. Ekonomistler, indirimin devlet bütçesine bu yıl yaklaşık 16 milyar kronluk bir yük getireceğini ve etkisinin sınırlı kalabileceğini savunuyor. Artan enerji ve nakliye maliyetlerinin fiyat düşüşlerini kısa sürede dengeleyebileceği uyarısı yapılıyor.

Danimarka’da ise benzer bir adımın atılması kolay görünmüyor. Uzmanlara göre, tek tip KDV sistemine sahip ülkede gıda için ayrı bir vergi oranına geçmek hem maliyetli hem de idari açıdan karmaşık bir reform anlamına geliyor.

Buna rağmen perakende sektörü baskıyı artırıyor. İş dünyası temsilcileri, en azından meyve ve sebzede KDV’nin sıfırlanması gibi adımların değerlendirilmesini talep ediyor.

Kopenhag yönetimi ise şimdilik doğrudan vergi indirimi yerine, artan gıda fiyatlarına karşı milyonlarca vatandaşa mali destek sağlayan “gıda çeki” uygulamasını tercih ediyor.

Ancak İsveç’in hamlesi sonrası asıl soru net: Danimarka, yüksek gıda fiyatları karşısında mevcut vergi politikasını ne kadar daha sürdürebilecek?