🔊 Sesli dinle

İsveç’teki NATO toplantısında savunma harcamaları, Ukrayna ve Arktik güvenliği masadaydı. Ancak zirvenin perde arkasına ABD ile Avrupa arasındaki sert gerilim damga vurdu.

Haber.dk

KOPENHAG – İsveç’in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı, yalnızca güvenlik gündemiyle değil, ABD ile Avrupa arasındaki artan görüş ayrılıklarıyla da dikkat çekti.

NATO üyeleri Ukrayna savaşı, savunma bütçeleri ve Arktik güvenliği konularını görüşürken, Washington’dan gelen sert mesajlar ittifak içindeki gerilimi yeniden görünür hale getirdi.

Türkiye’yi toplantıda Hakan Fidan temsil etti. Dışişleri Bakanı Fidan, NATO dışişleri bakanlarıyla bir araya gelirken, zirve öncesi yaşanan diplomatik detaylar Avrupa basınında geniş yankı buldu.

Rubio’nun yokluğu tartışma yarattı

İsveç Kralı Carl XVI Gustaf’ın NATO üyeleri için düzenlediği resmi akşam yemeğine ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun katılmaması, Avrupa’da “Washington Avrupa’yı küçümsüyor mu?” tartışmasını başlattı.

Rubio ise toplantı öncesinde NATO müttefiklerine açık mesaj verdi. Özellikle İran krizi sırasında bazı Avrupa ülkelerinin ABD’ye yeterli destek vermediğini savunan Rubio, NATO içinde dayanışmanın sorgulanması gerektiğini söyledi.

ABD’li bakan, özellikle İspanya’nın Amerikan askeri üslerinin kullanımına izin vermemesini sert sözlerle eleştirdi.

Trump etkisi NATO’nun üzerine çöktü

Toplantının arka planında ise yeniden Donald Trump etkisi hissedildi. Trump yönetiminin Avrupa’daki Amerikan askerlerinin sayısını azaltabileceği yönündeki açıklamaları, NATO içinde ciddi kaygı yarattı.

Bir yandan Almanya’dan asker çekme mesajları gelirken, diğer yandan Washington’un Polonya’ya ek 5 bin asker gönderme kararı kafa karışıklığını daha da büyüttü.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise tansiyonu düşürmeye çalıştı. Rutte, Avrupa’nın savunma konusunda daha güçlü hale gelmesi gerektiğini söylerken, NATO’nun birlik içinde kalacağı mesajını verdi.

Toplantı öncesi gazetecilere açıklama yapan Rute, aralarında İsveç, Norveç, Danimarka, Hollanda, Kanada, Hollanda ve bazı üye ülkelerini Ukrayna’ya verdikleri destek konusunda beklenenden daha fazlasını yapmalarından dolayı överken, bir çok NATO üyesi ülkeyi de Ukrayna’nın kendisini savunmasına hâlâ yeterli katkıyı yapmadığı konusunda eleştirdi.

Gözler Ankara’daki NATO zirvesine çevrildi

Helsingborg toplantısı, Temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi öncesi kritik bir hazırlık toplantısı olarak görülüyor. NATO içinde artık yalnızca Ukrayna savaşı değil, ABD’nin Avrupa’ya bağlılığının sürüp sürmeyeceği de en büyük tartışma başlıklarından biri haline geldi.

Toplantıda Ukrayna’ya destek çağrıları yinelenirken, NATO’nun Arktik bölgesindeki rolü de gündeme geldi. Özellikle Danimarka ve İskandinav ülkeleri, Rusya ve Çin’in bölgede artan etkisine karşı NATO’nun daha aktif olmasını istiyor.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, Kuzey Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını hızla artırdığını açıkladı.

Kulislere yansıyan en önemli gerçek ise ittifak içinde güven krizinin giderek derinleşmesi oldu.

Avrupalı diplomatlar artık yalnızca Rusya’yı değil, ABD’nin NATO’ya ne kadar bağlı kalacağını da tartışıyor.