🔊 Sesli dinle

Avrupa’nın plastik çöplüğüne dönen Türkiye’de, plastik atık ithalatı son 20 yılda 155 kat arttı. Plastik atıklar Türkiye’nin denizlerini, ormanlarını ve toprağını kirletiyor.

Hüseyin DUYGU
huseyin.duygu@haber.dk

Adana’da ithal plastik atıkların gizlice boşaltıldığı ve yakıldığı arazilerde yapılan toprak ölçümlerinde kirlenmemiş toprağa kıyasla 400.000 kat fazla kimyasal saptandı. Kanser ve kalıtsal hastalıklara yol açabilen, anne sütünü bile etkileyen bu kimyasalların kararttığı hayatların geri dönüşümü yok!

Türkiye’nin plastik atık ithalatı 160 kat arttı

Son verilere göre Avrupa ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların miktarı 2004’ten bu yana 160 kat arttı. Türkiye yalnızca Avrupa’dan 2021 yılında 580.080 ton plastik atık ithal etti.

Gezegenimiz plastik atıklarla boğuşuyor. Önümüzdeki iki hafta boyunca, dünya çapındaki ülkeler plastik kirliliğiyle mücadele için küresel bir anlaşma için mücadele edecek. Petrol ve plastik üreticileri ellerinden gelen her şeyle mücadele ediyor. Plastik kirliliği konusunda küresel bir çatışma yaklaşıyor.

Pasifik Okyanusu’ndaki küçük Polinezya ada devleti Samoa’da Coca-Cola içiliyor. Satış rakamları tam bilinmiyor, ancak tüketimin yüksek olduğu belirtiliyor ve bu durum sıcak iklim, içme suyunun pestisitler, mikroplastikler ve bakterilerle yaygın olarak kirlenmesi ve meşrubatın arkasındaki şirketin agresif pazarlama faaliyetleriyle açıklanıyor.

Samoalılar, onlarca yıldır kolalarını sözde iyi işleyen bir depozito ve iade sistemiyle cam şişelerde satın alıyordu. Ancak bu sistem, 2021 yılında Coca-Cola’nın iade edilebilir şişeleri kaldırıp yerine PET plastik olarak da bilinen polietilenden yapılmış tek kullanımlık şişeler kullanmaya karar vermesiyle aniden sona erdi.

BM İnsan Hakları ve Çevre Özel Raportörleri, “Ambalaj malzemelerini değiştirme kararından birkaç ay sonra, Coca-Cola’nın Samoa’daki plastik şişe atıklarının üçte birine katkıda bulunduğu bildirildi” diye yazıyor.

Malezya, Vietnam ve Tayland kısıtladı

Önce Çin, sonra Malezya, Vietnam ve Tayland’ın plastik atık ithalatına kısıtlama getirmesiyle Türkiye Avrupa’nın yeni plastik çöp rotası haline geldi. Kendi ülkelerinde plastik kullanımına kısıtlama getiren Avrupa ülkeleri, baş edemedikleri plastik atıkları ise başka ülkelere göndererek kendi sorumluluklarından kaçıyorlar.

Sıfır Atık gelecekte plastik atığa yer yok

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ‘Sıfır Atık’ politikasıyla plastik kirliliğine karşı bir süredir mücadele ettiğini söylüyor. Fakat diğer yandan ülkeye girmesine izin verilen bu atıklar Türkiye’nin denizlerini ve toprağını kirletmeye devam ediyor. Türkiye’de kimi bira şişeleri iade edilebilir, ancak gazoz ve soda şişelerinin iadesi yok. PET plastik olarak da bilinen polietilenden yapılmış tek kullanımlık plastik şişelerin iadesi yok.

Örneğin Endonezya’daki bu gibi çöp sahaları, artan miktarda plastik atıkla mücadele ediyor. Türkiye’de de tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması gerekiyor. Tüm cam şişelerin iadesi olmalı. Yaz mevsiminde ormanlık yerlere atılan cam şişeler, yangın çıkmasına neden oluyor. Ne yazık ki, Türkiye’de göllere, denizlere, piknik yerlerine ve ormanlık yerlere sorumsuzca atılan plastik ve cam şişeler, hem doğayı kirletiyor hem de tüm canlılara tehlike oluşturuyor.