Özgürlük uğruna çölü aşan “Özgür Ölüler”

Nevzat Güngör’ün romanı, dinsel dogmalarla kurulan baskıcı düzenlere karşı bir başkaldırı hikâyesi üzerinden özgürlük, eşitlik ve insan onuru arayışını anlatıyor.

Hasan AKARSU
hasan@haber.dk

Yazar Nevzat Güngör, 1972’de Ağrı-Tutak ilçesinde doğar. İstanbul Hukuk Fakültesi’nde okur. 1991’de tutuklanır. 23 yıl hapis yatar. Görünmez Adam, Yalnızlık Kime Mahsus, Beyaz Mendil kitaplarına yenisini “Özgür Ölüler” romanını ekler. Bu romanında dinsel düşüncelerle egemenlik kurarak köle toplumunu yönetenlere karşı bir başkaldırıyı anlatırken Spartaküs’ü ve diğer başkaldırıları anımsatır.

Ülkede Yüce Söz’ün Başkanı Tuji egemendir. Adanmışlar ile Kutsanmışlar vardır. Devleti kutsanmışlar yönetir. Yeşil Saray’da, Munu ile oğlu Muti oturur. Köleler (İsimsizler) yoksulluk içinde yaşarken onlara öncülük eden Demirci işkence görür. Bir köle (İsimsiz) kılıçla saldırıp onu yaralar sonra da kendini öldürür. Demirci’yi mahkemede Ka yargılarken Rahip Paraz da Demirci’yi destekler.

Özgür Ölüler-Nevzat Güngör, Roman, Ayrıntı Yayınları, 2014, 512 s.

Demirci, Gökkuşağı Ülkesi’ne aittir. Kente gidip Munu’ya öldürülmek istendiğini söyler. İsimsizler’le görüşür ve onlara Güneş Ülkesi’ni anlatır. Orada eşitlik, iyilik ve adalet olduğunu söyler. Tanrı Yüce Oğul’dur ve kutsal kitabı da Yıldızların Kanı’dır. Yüce Oğul’a inanmayanlar Demirci’nin etrafında toplanmaya başlar. Aç olup şükredenlerin ülkesinden kaçış aranır. Demirci onlara Güneş Ülkesi’nin haritasını gösterir. Tuji ve beş oğlu İsimsizler’e baskı kurar.

Demirci ise başkaldırmak gerektiğini, Yüce Söz’ün egemenliğini yıkarak çölü aşarak Güneş Ülkesi’ne ulaşacaklarını anlatır. Tuji, oğulları Meşan ile Şeşan kendi denetiminde isyan çıkartıp İsimsizler’i yok etmeye çalışır. İki kardeş arasında da çekememezlik vardır. Ka ise işçi-köylü-asker içinde çalışıp isyana hazırlık yapar. Çöle çıkma konusunda Demirci’ye karşıdır. Tuji’nin eşi Jijan karşı gruptan olan Demirci’ye ilgi duyar.

Demirci, İsimsizler’i örgütlemeye başlar. Esmerler grubu da Demirci’yi izler. Barakalarda, pis kokular içinde aç-susuz yaşayan İsimsizler kölelikten kurtulmayı umarlar. Dünya çöldür, cehennemdir. Kendi aralarında da dövüşürler. Lanetsiz, Hızlıayak, Taşınyüreği birlik olurlar, çöle ulaşıp çölü aşarak Güneş Ülkesi’ne gitmek isterler. “İnsan özgürse çöl bile cennettir.” 480 kişi yürür çöle doğru. Pola, Kala, Zala, Medi, Jiha, Raza, Zenan, Mita, Rij vb. Çölde paylaşmayı öğrenirler ve ilk çıkışta 80 ölü verirler.

Oku: Danimarka Başbakanı Frederiksen'den ABD'ye Grönland mesajı

Ka, kölelerin özgürleşmesini olanaksız görürken Demirci’yle tartışır. Çölde karşılarına korkunç bir yılan (Neg) çıkar ve birkaçını yutar. Bir göl çıkar önlerine. Suyu içen orada ölür, suyu zehirlidir. Yolculuk üç ay sürer. Çölde yitirilenler çoğalır. Bu kez Pola ile Der yola devam konuşunda tartışır. Yılgınlık baş gösterir. Akrepler çıkar çoğu zehirlenir. Kum çamuruna gömülenler olur. Sayıları gittikçe azalır. Zamansız başkaldırının yanlışlığı konuşulur. Bir İsimsiz’in Efendi’ye ilk taşı atmasıyla başkaldırı büyür, barakalar yakılır, askerler şaşırır. Efendiler’in konutları yıkılır, Tuji, Jijan zor durumda kalır. Çiftlik yıkılıp yakılır. İsimsizler arasında da savaş çıkar, Demirci’ye saldırırlar. Öldü bilinir ancak yaralı olarak kurtulur. İsimsizler çöle yönlendirilir. “Birbirilerini yok etmek isteyen gölge ordularının meydan savaşıdır” yaşanan.

Özgürlük uğruna ölüme yürümek

Önder olan Demirci öldü sanılıp yerine Pola geçer. Ona karşı çıkan gruplar olur, çoğunu öldürürler. Erkek kılığında İsimsizler arasında bir kadın vardır. Adı Raza olan kadınla Yeji sevişir. Raza hamile kalır, aylar sonra doğum yaptığında kimse gerçeğe inanmaz. Önder Pola, bu olayı kendi lehine çevirmek ister. Doje’nin erkeği kadına çevirdiğini, olağanüstü işler yaptığını söyler. Bebeği ve Raza’yı öldürtür. Bir yıldır çöldedirler. Güneş Ülkesi’ne varmak için çok kayıp verirler. Pola, Tanrı olarak algılanır. Yaralı olup kurtulan Demirci karşılarına çıkınca inanmazlar. Onu da öldürürler. Çoğu yerde Anlatıcı olan JİHA, Güneş Ülkesi’nin olmayacağını düşünür, Pola’ya çekinerek söyler, öldürüleceğini bilerek. Geriye dönüşü ve büyük isyanı savunur. Haritanın yanlış olduğunu belirtir. Dışlanan Jiha, yalnızlaşır, hiç sayılır. Dünya bir çöldür, zindandır, çölün öleceğine inanır. “Leke ateşle yıkanacaktır”. Aşk her engeli aşar, köleyle efendiyi eşitler düşüncesiyle yollara düşen İsimsizler, birbirilerine de düşerler. Pola, Tanrı Oğul’un kutsal sözlerini duyduğunu söyleyip Kardeşler’e aktarır. Doje’ye lanet okur. İsimsizler’i bir arada tutmaya çalışır. Anlatıcı Jiha, suyla zehirlenir, ölür. Pola’yla olanlar, son soluklarını verinceye değin Güneş Ülkesi’ne, düş ülkesine yürürken öleceklerdir. Özgürlük uğruna ölüme giderler.

Oku: Arjantin, turnuvada finale yükselen ilk takım oldu

Yazar Nevzat Güngör, “Özgür Ölüler” romanında, olağanüstülüklerle, masal öğeleriyle, söylencelerle günümüzde yaşananlara göndermelerde bulunur.