🔊 Sesli dinle

Hüsmen Akdeniz, Kestiler Fermanımı-2 romanında Nacaklu Oymağı’nın Bulgaristan’dan Rumeli’ye uzanan acı dolu göç hikâyesini tarihsel tanıklıklarla anlatıyor

Hasan AKARSU
hasan@haber.dk

Hüsmen Akdeniz 1956 Tekirdağ doğumludur. Kara Harp Okulu’nu, İÜ Hukuk Fakültesi’ni bitirir. Kurmay subay olur. 2005’te Tümgeneralliğe yükselir. 2010’da emekli olur. “Kestiler Fermanımı-1” romanında, Nacaklu Oymağı’nın Karaman’dan Bulgaristan Plevne ve Selvi’ye üç ay süren göçünü anlatırken “Kestiler Fermanımı-2” romanında dört yüzyıl sonra (12-16 kuşak) 1883’te oradan Tekirdağ-Karacakılavuz Çiftliği’ne yapılan zorunlu göçü yansıtır.

Rusya, 24 Nisan 1877’de Osmanlı’ya savaş açar, Bulgaristan-Tırnova’yı ele geçirir. Balvan köyünde 250 hane, 1900 kişi her şeyiyle yakılır. Mezarlığa saklanan Osman Amca kurtulur. Hüsmen Bey de ailesiyle Kruşova’ya kaynatası Eşref Ağa’ya gittikleri için kurtulur. Buradaki Hüsmen’in yazarın babasının dedesi olduğunu da belirtmeliyiz. Rus Ordusu ve Bulgar Çeteleri köylerini yakıp yıkar. Bulgar Çetelerine karşı direniş başlar. Malul Yüzbaşı Salih Ağa, Hüsmen, Nacakoğlu Ali, Ferhat Çavuş, Başhekim İsmail Sami Bey vb. Silahlanma kararı alıp 22 kişilik bir atlı grup oluştururlar. O sırada Osman Paşa Plevne’yi alır. Köylü timi Rus Ordusu’nun öncülerini öldürüp silahlarını alır. Hüsmen Ağa, yakılan köyünde tarlalarını eker. İşgalci Bulgar köylülerine karşı çıkar. Tifüs salgınında Hekim İsmail Sami yardımcı olur. Atından düşüp kaburgası kırılan Hüsmen Ağa tedavi görür. Eşi Zeynep ile oğlu Abdullah’tan uzak kalır, özlem çeker. Rus Ordusu Plevne’yi kuşatır, Plevne düşer. Osman Paşa, yarma harekâtıyla çıkar, ayağından yaralanır. Plevne Ordusu teslim olur. Rus Ordusu, 06 Şubat 1878’de Çatalca’ya, oradan Yeşilköy’e ilerler. Plevne, Tırnova, Selvi çevresi Bulgarlara geçer.

Rumeli’ye zorunlu göç

Bulgar çeteleri ve Don Kazakları Türk köylerini yakar. Türklerin yurt bildikleri topraklarda yaşaması zorlaşınca zorunlu göç hazırlıkları başlar. Bu sırada Hüsmen Ağa’nın ikinci oğlu Ahmet doğar. Bulgar karakollarında sorgulama ve işkenceler artar. Hüsmen, asker kaçağı olarak aranır. Bulgarlara askerlik yapmak istemez ve kaçak olarak dolaşır. Altimir adlı Türk Hırıstiyan çiftlik sahibi, Hüsmen’e çiftliğinde iş verir, adını da değiştirir. Bulgar Prensliğinde baskılar artar ve Kruşova’da domuz çiftlikleri kurulur. Türk köylüleri domuzları silahla vurup öldürünce yine işkence görürler. İki buçuk yıl kaçak yaşayan Hüsmen, Balvanlı köyünün intikamını da alır. Bulgarların yerleştiği köyünü yaktığı gibi Rus Ayısı olarak anılan Georgiev’in kışlık villasını yakar ve onu da öldürür. Ona yardım eden Altimir de eşinin yurdu olan Moldava’ya kaçar.

Türk köylüleri 06 Mayıs 1882’de Rumeli’ye göç kararını alır ve hazırlıklar başlar. Muhtar İhtiyar Heyeti, Nacakoğlu Ali, Canki Ali, Gılbaz Hasan Ağa, Muhtar Ahmet Ağa, Ferhat Çavuş, Hüsmen Ağa vb. 1883 güzünde göç başlayacaktır. Köylüler, tarlalarını, hayvanlarını satmaya başlar. Önce Hüsmen Ağa, atıyla yola çıkıp Hayrabolu yakınlarındaki çiftlikleri araştırır. Satılık olan on dokuz bin dönüm Karacakılavuz Çiftliği’nde, sahibi Ahmet Bey’le pazarlık yapar. On bin Osmanlı altınına anlaşıp Hayrabolu Tapu Dairesi’nde işi bitirir. Göç, 150’den fazla arabayla yola çıkar. Bulgar askerleri denetimlerde güçlük çıkarır. Yağan yağmurlar da göçü zora sokar. 16 gün sonra Alpullu’da göç ikiye ayrılır. Bir kısmı Saray-Çayla-Manika’ya yönelir. Diğer kısmı da Karacakılavuz Çiftliği’ne gider. Hüsmen Ağa, gelenlere sıcak yemek, barınacak yer hazırlarken kendi ailesi için de güzel bir barınak yapar. Eşi Zeynep ile çocuklarına, kaynatası Eşref Ağa ile kaynanası Ayşe Hanım’a kavuşur ve onlar için yeni bir yaşam başlar.

Yazar Hüsmen Akdeniz, “Kestiler Fermanımı-2” romanında Bulgaristan-Selvi çevresinde dört yüzyıl yaşayan Nacaklu Oymağı’nın oradaki yaşamlarını, Rus kuşatmasından sonra çekilen acıları, Rumeli’ye zorunlu göçü, tarihsel bilgiler de vererek anlatır.

Kestiler Fermanımı-2”-Hüsmen Akdeniz, Roman, Akıerleri Yayıncılık, 342 s.